Chopin i jego przyjaciele

Bach, nauczyciel w tle

Wikipedia podaje, że Chopin wymieniał Bacha i Mozarta jako dwóch najważniejszych kompozytorów kształtujących jego muzyczne horyzonty. Preludium i fuga wymienione w programie to osiemnaste w drugim tomie Das Wohltemperierte Klavier, napisane w 1738 roku. W 1833 roku Chopin, Liszt i Ferdinand Hiller zagrali razem w Paryżu koncert Bacha na trzy klawiatury. Fuga obok nokturnów pokazuje, skąd wzięła się jego dyscyplina. Preludium składa się głównie z szesnastek i ósemek, a w drugiej połowie fugi jej dwa tematy są łączone, według Wikipedii.

Beethoven, tradycja, w której go wychowano

Wikipedia podaje, że Chopin kształcił się w tradycji Beethovena, Haydna, Mozarta i Clementiego. Program wymienia sonatę fortepianową Beethovena, co nadaje wieczorowi klasyczną kotwicę. Kontrast jest pouczający: sonata buduje argument przez kilka części, podczas gdy utwory Chopina zwykle chwytają jeden nastrój. Nie trzeba znać sonaty, by poczuć różnicę między tymi dwoma sposobami pisania.

Liszt, przyjaciel

Chopin zadedykował pierwszy zeszyt swoich etiud swojemu przyjacielowi Franzowi Lisztowi, a Etiuda Rewolucyjna jest ostatnią w tym zeszycie. Ich drogi nie zawsze się pokrywały: w 1843 roku Chopin był zirytowany, gdy Liszt zagrał jeden z jego nokturnów z licznymi dodanymi ozdobnikami. Sonet 104 Petrarki Liszta należy do włoskiego tomu jego Lat pielgrzymstwa, skomponowanego w latach 1837–1849 i opublikowanego w 1858 roku. Liszt był na widowni podczas paryskiego debiutu Chopina 26 lutego 1832 roku i napisał, że nawet najżywszse brawa wydawały się niewystarczające dla jego entuzjazmu.

Schumann, pierwszy okrzyk zachwytu

7 grudnia 1831 roku Robert Schumann zrecenzował Wariacje op. 2 Chopina i napisał: „Czapki z głów, panowie! Geniusz." Był to pierwszy opublikowany artykuł Schumanna o muzyce. Program wymienia jego Papillons, napisane w 1831 roku, gdy miał 21 lat — suitę dwunastu części mającą przedstawiać bal maskowy. Jej ostatnia część sugeruje zegar wybijający koniec balu.

Mozart, drugi nauczyciel

Mozart nie jest wymieniony na bilecie, ale Wikipedia podaje, że Chopin wymieniał Bacha i Mozarta razem jako dwóch najważniejszych kompozytorów kształtujących jego spojrzenie. Dodaje też, że Chopin czerpał również z polskiej muzyki ludowej i włoskiej opery. Mówi także, że znaczna część jego typowej ornamentyki pochodzi ze śpiewu, a polonez wywodzi się z polskiego tańca. Przyjaciele są w programie, by pokazać, skąd wzięły się te śpiewne i taneczne nawyki.

Rachmaninow, obraz w gabinecie

Rachmaninow skomponował swoje Etiudy-obrazy op. 33 między sierpniem a wrześniem 1911 roku. Tytuł tłumaczy się jako etiudy-obrazy: utwory pomyślane jako muzyczne ewokacje czegoś zobaczonego. Podobnie jak etiudy Chopina i Liszta, są to utwory koncertowe, a nie ćwiczenia. Powstały dziesięciolecia po etiudach Chopina i pokazują, dokąd etiuda podążyła dalej.

Dlaczego je łączyć

Program złożony wyłącznie z Chopina byłby spójny, ale przyjaciele czynią z niego rozmowę: nauczyciel, tradycja, kolega, wielbiciel i następca. Organizator może zmienić program, a strona rezerwacji wymienia także Prokofiewa, więc dokładny zestaw na Twoim wieczorze nie jest gwarantowany. Cokolwiek usłyszysz, nicią przewodnią jest fortepian i jego pokój w blasku świec.

Czytaj dalej: Chopin dla początkujących słuchaczy